llms.txt nedir, siteye ne kazandırır

Bir şirket sahibi bir yazıda llms.txt'i okur ve ertesi gün web sorumlusuna sorar: "Bizde bu var mı?" Yoktur. Bir saat içinde dosya eklenir. Bir ay sonra aynı soru tekrar gelir: "Ekledik, ChatGPT'de neden hâlâ görünmüyoruz?" Cevap dosyanın ne olduğunda ve ne olmadığında saklıdır.

llms.txt ne işe yarar

Dil modelleri bir siteyi okurken menüler, betikler, çerez bildirimleri ve tekrar eden altbilgilerle uğraşır. Bir sayfanın asıl metni bu gürültünün arasında kalır. llms.txt fikri buradan çıktı: site kendisini kısa, düz metinle anlatan bir dosya sunsun.

Dosya sitenin kök adresinde durur, yani alanadiniz.com/llms.txt adresinde. İçinde sitenin adı, bir iki cümlelik açıklaması ve önemli sayfaların bağlantıları yer alır. Her bağlantının yanında o sayfanın ne anlattığı tek satırla yazar.

Bir model, bir kullanıcının sorusunu cevaplarken siteye bakarsa bu dosya ona bir harita verir. Hangi sayfanın fiyatı, hangisinin sık sorulan soruları, hangisinin iletişim bilgisini taşıdığı ilk bakışta görünür.

Dosyanın biçimi

Öneri basit bir Markdown yapısı tarif eder. Markdown, başlık ve listeyi düz metinle yazmaya yarayan işaretleme dilidir; diyez başlığı, tire listeyi gösterir.

1. Başlık

   Dosya tek bir birinci düzey başlıkla açılır: sitenin ya da şirketin adı. Zorunlu olan tek parça budur.

2. Kısa özet

   Başlığın altında alıntı biçiminde bir iki cümle yer alır. Şirket ne yapar, kime yapar, nerede çalışır.

3. Açıklama

   İsteğe bağlı birkaç paragraf, sitenin nasıl okunacağına dair not verir. Örneğin fiyatların hangi sayfada güncel tutulduğu.

4. Bağlantı bölümleri

   İkinci düzey başlıklar altında sayfa listeleri durur. Her satırda bir bağlantı ve o sayfanın tek cümlelik açıklaması yer alır.

Bir diş kliniğinin dosyası sırayla şunları taşır:

• Başlık satırında kliniğin adı
• Alıntı satırında tek cümle: şehir, tedavi alanları, kime yönelik olduğu
• "Tedaviler" başlığı altında implant ve ortodonti sayfalarının bağlantısı, her birinin yanında süreç ve seans bilgisini anlatan kısa not
• "Bilgi" başlığı altında sık sorulan sorular, ödeme ve iletişim sayfaları

Bazı siteler bunun yanında sayfaların tam metnini tek dosyada toplayan daha uzun bir sürüm de yayınlar. İkisi aynı amaca giden iki farklı boydur: kısa olan harita, uzun olan kitaptır.

llms.txt ne yapmaz

Beklentiyi doğru kurmak için dosyanın sınırlarını bilmek gerekir. llms.txt bir öneridir; robots.txt ya da site haritası gibi yerleşik bir standart değildir. Büyük arama ve cevap motorlarının bu dosyayı sıralama ya da kaynak seçiminde kullandığını doğrulayan resmî bir açıklama bugün yoktur.

Dosya robots.txt'in yerine de geçmez. robots.txt tarayıcılara hangi sayfaya girebileceklerini söyler, yani bir izin dosyasıdır. llms.txt kimseyi engellemez; yalnız yol gösterir. Bir tarayıcıyı durdurmak istiyorsanız o iş robots.txt'te yapılır.

Son olarak dosya sayfaların yerine geçmez. Bir model soruyu cevaplarken sonunda sayfanın kendisini okur. Sayfa soruya ilk paragrafta cevap vermiyorsa, llms.txt'teki güzel özet onu kurtarmaz. GEO nedir yazısında anlattığımız ilkeler bu yüzden önce gelir.

Siteye gerçekte ne kazandırır

Üç şey. Birincisi düzen: dosyayı yazmak, sitenin hangi sayfalarının gerçekten önemli olduğunu seçmeye zorlar. Bu seçim çoğu şirkette ilk kez yapılır ve sitenin kendisini de sadeleştirir.

İkincisi hazırlık: dosya özellikle yazılım belgesi yayınlayan sitelerde yaygınlaştı ve bazı belge platformları onu kendiliğinden üretir. Büyük motorlar bugün kullandığını söylemese de dosya ucuz bir hazırlıktır.

Üçüncüsü tutarlılık, ama yalnız dosya elle tutulmazsa. Elle yazılan llms.txt zamanla eskir: kapanan bir ürün listede kalır, yeni sayfa eklenmez. Çelişkili bilgi, dosya hiç olmamasından daha kötüdür. Bu yüzden dosyanın sitenin kendi verisinden üretilmesi gerekir.

Bu sitede de böyle çalışır: skalaops.com/llms.txt sistemler, sektörler, ürünler ve yazılar listesinden derleme sırasında kendiliğinden üretilir. Yeni bir yazı yayına girdiğinde dosyaya da girer, kimse elle satır eklemez.

Nereden başlanır

Önce dosyada hangi sayfaların olacağına karar verin: ne yaptığınızı anlatan sayfa, fiyat ya da kapsam sayfası, sık sorulan sorular, iletişim. Sonra her birine tek cümlelik açıklama yazın. Açıklama pazarlama cümlesi değil, sayfanın cevapladığı sorudur.

Ardından dosyayı sitenin verisine bağlayın. Siteniz bir içerik yönetim sistemiyle çalışıyorsa bunun için eklenti ya da küçük bir betik yeterlidir. Terimlerin kısa tanımları sözlükte duruyor.

Sonraki adım

llms.txt, GEO kurulumunun küçük bir parçasıdır; asıl iş sayfaların cevap üreten motorların kaynak gösterdiği biçime çevrilmesidir. Bu iş ikinci kademede başlar: sistem taslak üretir, siz onaylarsınız.

Sitenizin bugün hangi sorularda kaynak gösterildiğini birlikte çıkarmak isterseniz teşhis görüşmesi açık.